SÁCH 'SÀI GÒN NGOẢNH LẠI TRĂM NĂM': NGOẢNH NHÌN VẺ ĐẸP SÀI GÒN XƯA – PHANBOOK.VN

SÁCH 'SÀI GÒN NGOẢNH LẠI TRĂM NĂM': NGOẢNH NHÌN VẺ ĐẸP SÀI GÒN XƯA

Sài Gòn là thành phố như tự thay tấm áo mới, cứ không ngừng biến hóa làm ngạc nhiên với chính những thị dân của mình. Bởi vậy, một cái ngoảnh mặt nhìn lại để thấy xuyên suốt bao cuộc biến thiên, thăng trầm của lịch sử đã qua vùng đất này, có chăng là điều cần thiết.

1.

Mang tâm thế đó, Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm (Phanbooks và NXB Đà Nẵng phát hành năm 2021) của Phạm Công Luận ra đời thâu góp những sưu khảo, hồi ký, ghi chép về Sài Gòn một thời quá vãng mà vẫn như hiện diện trong đời sống của thế kỷ này.
Cuốn sách với 7 phần, như 7 cánh cửa bước vào một Sài Gòn xa xưa như cổ tích, với một cụ bà sinh năm 1848 kể lại thời Sài Gòn hoang sơ, đêm về tiếng trùng kêu liêu trai ma mị đến nổi quân lính phải đốt đuốc đi thành nhóm cho đỡ sợ. Không cần so với hôm nay, chỉ cần đặt mình vào vị trí của những độc giả thập niên 1950, nghe chuyện bà cụ sống vắt sang 2 thế kỷ, ta cũng đủ thấy lạ lẫm.

Chú thích ảnh

Tác giả Phạm Công Luận ký tặng độc giả trẻ trong sự kiện ông ra mắt sách viết về ký ức Sài Gòn. Ảnh: TLTG

Là một đứa con của Sài Gòn, Phạm Công Luận bao năm miệt mài ghi chép lại những câu chuyện lần hồi đi vào quên lãng nếu không có một người tận tâm tìm kiếm trong các trang tài liệu, sách báo xưa để níu kéo lại cho thế hệ hôm nay thấy một Sài Gòn không chỉ hiện đại năng động mà còn cổ điển và đài các, cứ không ngừng lấp lánh một cõi phương Nam.
Sau bộ sách 5 tập Sài Gòn - Chuyện đời của phố, tác phẩm Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm rẽ lối bước sang một thời kỳ mới, dù vẫn trong một âm hưởng hoài vọng vùng đất buổi ban đầu.

2. Trong Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm có những đại cảnh về cuộc chuyển mình thay da đổi thịt để hình thành một đô thị, cho đến nết ăn ở, đối đãi, những nét đẹp văn hóa đổi thay theo chiều dài lịch sử thành phố.

Chú thích ảnh
Cuốn sách “Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm” của Phạm Công Luận

Những biến thiên buổi giao thời mới cũ ẩn dưới những điều tưởng chừng tủn mủn như “chuyển đổi từ bộ áo dài khăn đóng hằng ngày sang bộ đồ Tây trang nhã và gọn gàng”. Từ thay đổi phục trang dẫn đến những đổi thay trong thói quen sinh hoạt, cử chỉ dẫn đến những tiếng quở trách của những ai theo phái thủ cựu: “Trong tôi không thế bao giờ, sao mà ngoài ni họ đàng điếm quá (!), đàn ông mà đến áo gấm vàng, áo gấm xanh, giày Kinh, giày mũi nhung sao mà lăng lố. Đàn bà thì bận đủ các thứ hàng các mùi, ăn mặc sao mà xa xỉ quá đỗi! Trong tôi mà ăn mặc thế thì phải tội ngay, chết ngay chứ đừng tưởng chơi, ngoài này sao mà họ khiếp thế!...” (trích Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm).
Trước những trăn trở ấy tác giả Phạm Công Luận chỉ đúc kết: “Rốt cuộc, cả xã hội vẫn phải thay đổi và đã thay đổi, chọn lọc và giữ lại những gì thuận lợi cho cuộc sống. Quá trình này xuất hiện không ít những trăn trở. Các câu chuyện trên chỉ là những viết sẹo còn lại trong ký ức ở thời chuyển mình cực lớn của cha ông ta từ trăm năm trước để đi dần đến cuộc sống hiện đại”.
Ta có thể thấy sự biến mất của những hiện tượng, thương hiệu đình đám hưng thịnh một thời và cũng thấy cả những trao truyền tiếp nối những giá trị của Sài Gòn xưa gửi lại cho Sài Gòn nay.

Chú thích ảnh
Ký họa "Nhịp sống Sài Gòn xưa". Tranh: Phạm Công Tâm

3. Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm không phải là nỗi ngậm ngùi tiếc nuối mà là sự nhìn lại trong tâm thế bình thản và đón nhận. Quyển sách không sùng cổ (hay “giả cổ” như vài tác phẩm viết về Sài Gòn) mà là trân trọng những điều tốt đẹp ngày xưa để biết kính yêu bậc tiền nhân mà gìn giữ một tinh thần Sài Gòn, một tinh thần bao dung, hào hoa, biết dung nạp cái mới nhưng không vội vàng bôi xoa cái cũ. Biết trọng cả những việc bình thường nhỏ nhặt của đời sống như đồ chơi trẻ em, thuở ban đầu học tiếng Anh, đến những đồ ăn thức uống đã quen thuộc với chúng ta hôm nay vẫn ẩn chứa trong mình một câu chuyện chờ được kể.
Bởi thế Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm trong giới hạn về dung lượng, về những cách trở thời gian lẫn thất lạc tư liệu, vẫn đong đầy và có phần kết nhưng không hẳn đã khép lại. So với những tác phẩm trước đây của cùng tác giả Phạm Công Luận, Sài Gòn ngoảnh lại trăm năm có kết cấu chặt chẽ hơn, lớp lang hơn.
Tác phẩm hứa hẹn còn những dự phóng đang chờ đợi phía trước, để người đọc, biết đâu chừng là những tác giả tương lai theo chỉ dấu mà bổ sung, lần hồi bồi đắp lên những công trình biên khảo, sưu tầm vén mở về đất Sài Gòn xưa bí ẩn cả trong chính sự cởi mở của mình.


“Khác với bộ Sài Gòn - chuyện đời của phố tập hợp từng bài viết độc lập, cuốn này dẫn dắt độc giả nhìn lại cuộc sống của Sài Gòn trên dưới trăm năm qua với kết cấu nội dung tương đối chặt chẽ, qua từng lãnh vực từ chuyện nhà cửa, dịch vụ ẩm thực, giải trí và thưởng ngoạn, nguồn nhân lực…” (Tác giả Phạm Công Luận chia sẻ)


Huỳnh Trọng Khang (Thethaovanhoa.vn)
BÌNH LUẬN

Tin cùng chuyên mục

TAGS

xuat ban nganh xuat ban en nobel 2018 nobel van chuong giai man booker bao chi gioi thieu sach tran le son y yeu thuong la tu do heinrich boll tieu thuyet tin tức binh luan giải trí Sài Gòn sách chinh tri Donald Trump khuyến mãi Nguyễn Gia Trí man booker 2018 nguyen ngoc tu giáo dục Cảm nhận hai tam hon trong dem Anthony Bourdain Kitchen Condidential Kim Ân Thuận Flannery O'connor Nghe thuat hoa binh Ueshiba Morihei Aikido Nguyen Ngoc Tu Co dinh mot dam may Quốc Bảo Những lời bình yên Nhạc sĩ Quốc Bảo ca từ thơ Du Tử Lê Để thương yêu vừa trong tầm với Lê An Nhiên Tản văn Sách thư gửi mina thuận bình luận nhạc sĩ Quốc Bảo Tâm Tin tức Báo chí Sống chậm cùng con Carl Honoré Tuổi thơ tìm thấy Không việc gì phải vội Thích Nhất Hạnh Giải sách hay 2019 Sách thiếu nhi Con gà đẻ trứng vàng Mỗi hơi thở một nụ cười Ocean Vuong MacArthur Trời đêm những vết thương xuyên thấu Giải Thiên tài Những con đường tơ lụa The silk roads Peter Frankopan Tuần sách Văn Lang sự kiện Phanbook_TuansachVanLang Lam Phương Trăm nhớ ngàn thương Tủ sách Tân nhạc Review event Thành phố buồn Sách hay 2019 Đà Lạt bên dưới sương mù Khó mà tìm được một người tốt sale ValentinesDay Khúc thụy du Chúng ta những con đường Giữ đời cho nhau Yêu thương là tự do Tụng ca tình yêu Hai tâm hồn trong đêm Tình yêu Tùy bút Về Huế Trần Kiêm Đoàn Huế SALE KHUYẾN MÃI QUỐC TẾ PHỤ NỮ TÁM THÁNG BA 8/3 GIẢM GIÁ PHANBOOK THÁNG 3 WOMENSDAY SÁCH SALE MỌT SÁCH SĂN SALE PHANBOOKSALE Edward Snowden Đại dịch COVID-19 Coronavirus CARL HONORÉ ĐẠI DỊCH CORONAVIRUS GIẢI PHÁP TỪ TỐN PhanbookSale TẾT ĐỌC SÁCH - VƯỢT THỬ THÁCH 1/6 SÁCH THIẾU NHI KHI BỐ CÒN THƠ 1 ALEXANDER RASKIN nguyễn vĩnh nguyên Sách mới Khi bố còn thơ an ninh mạng BỊ THEO DÕI công nghệ máy tính Cẩm Giàng Nguyễn Tường Thiết Nguyễn Tường Tam Nguyen Tuong Bach Nhất Linh Cha Tôi Nhất Linh Nhất Linh cha tôi Phanbook event 7/7 GIOITHIEUSACH Maria Strasakova 1968 Koh Kyoung Tae lính Hàn Park Chung Hee Phong Nhất Phong Nhị Quảng Nam thảm sát Điện Bàn André Gide Dụ ngôn đứa con hoang đàng đứa con đi hoang trở về Brian Eyler Mekong Những ngày cuối của dòng Mekong hùng vĩ Phanbook Đà Lạt Nguyễn Vĩnh Nguyên Thảo Nguyên lên đồi hái sim ĐI TÌM HẠNH PHÚC Frederic Lenoir Nguyễn Ngọc Tuyền Bùi Giáng Tuyển Tập Luận Đề PATRICK MODIANO Kho đựng nỗi đau Hoa của phế tích Con chó mùa xuân PhanBook tuổi trẻ lạc lối Con tim thủy tinh yêu thương đau khổ FREDERIC LENOIR Thích Phước An hiu hắt quê hương bến cỏ hồng Patrick Modiano Con Chó Mùa Xuân Kho Đựng Nỗi Đau Văn học Pháp Tuyển tập luận đề Bùi Giáng bình Kiều Bùi Giáng giảng Lục Vân Tiên truyện Phan Trần Chinh phụ ngâm Hiền Trang Dưới mái hiên đêm những khách lạ Kafka Hemingway Điểm sách Dostoevsky Shakespeare Lev Tolstoi Wu Ming-Yi Chiếc xe đạp mất cắp Man Booker2018 văn học Đài Loan Những tùy bút cuối cùng Nguyễn Ngọc Tư Biên sử nước tiểu thuyết Nguyễn Ngọc Tư Biên Sử Nước ra mắt và ký tặng sách Văn học trẻ Tố Như con chó mùa xuân kho đựng nỗi đau ký ức lịch xuân 2021 Đạt Lai Lạt Ma lịch bàn lịch bloc lịch treo tường Hiện pháp lạc trú Suối nguồn an vui Văn chương của ký ức góp lá mùa xuân hoa của phế tích Corey Pein Thung lũng Silicon WU MING YI nhạc sĩ Lam Phương qua đời Trần Thùy Mai Thương nhớ hoàng lan Trăng nơi đáy giếng Thập Tự Hoa Một chút màu xanh Sông Mekong Đầm Lầy David Biggs Quà tết sách Phạm Công Luận Văn hóa Sài Gòn Tủ sách danh tác Khuyến mãi tủ sách danh tác Tủ sách biên khảo jack weatherford cuộc thập tự chinh thứ nhất