Kỷ yếu 300 năm Adam Smith (1723-2023) - Người đặt nền tảng của kinh tế học phồn vinh

 PHANBOOK PHÁT HÀNH SÁCH MỚI “KỶ YẾU 300 NĂM ADAM SMITH (1723-2023) - NGƯỜI ĐẶT NỀN TẢNG CỦA KINH TẾ HỌC PHỒN VINH” 

Nhân dịp kỷ niệm 300 năm ngày sinh của “cha đẻ” kinh tế học hiện đại Adam Smith, Phanbook và NXB Đà Nẵng trân trọng giới thiệu cuốn sách Kỷ yếu 300 năm Adam Smith (1723-2023) - Người đặt nền tảng của kinh tế học phồn vinh. Cuốn sách khắc họa chân dung và những đóng góp của một trong những cái tên lỗi lạc của nền kinh tế thế giới.

Sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu

Công trình tập hợp bài viết của các chuyên gia trong và ngoài nước, đến từ nhiều lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, ngôn ngữ, chính trị, chính sách công… Sách do Trần Quốc Hùng, Trần Văn Thọ, Nguyễn Xuân Xanh chủ biên, với sự cộng tác của Nguyễn Chí Hiếu, Nguyễn Minh Thọ. Ngoài ra, còn có sự tham gia của các tác giả Trần Lê Anh, Nguyễn Tú Anh, Lê Văn Cường, Huỳnh Thế Du, Vũ Minh Khương, Edmund Malesky, Emily Hamblin…. 

Bố cục cuốn sách gồm 4 phần chính:

Phần 1 - Adam Smith: Con người và tư tưởng

Phần 2 - Adam Smith và thế giới

Phần 3 - Adam Smith nhìn từ Việt Nam

Phần 4 - Hội thảo kỷ niệm 300 năm Adam Smith

Phần Phụ lục trích dịch 2 tác phẩm quan trọng nhất của ông - Sự phồn vinh của các quốc gia (The Wealth of Nations) (1776) và Lý thuyết về tình cảm đạo đức (The Theory of Moral Sentiments) (1759).

Sức ảnh hưởng của những tư tưởng vượt thời đại

Nhiều nguyên lý về kinh tế và đạo đức của Smith đã được đề cập trong hai tác phẩm nổi tiếng của ông là Lý thuyết về tình cảm đạo đức và Sự phồn vinh của các quốc gia. Trong kỷ yếu, một số khái niệm cốt lõi của Adam Smith được phân tích thấu đáo, như phân công lao động, chuyên môn hóa, bàn tay vô hình, sự vị kỷ/ ngã ái hay sự tha hóa của tình cảm đạo đức.

Theo đó, sự phân công lao động và chuyên môn hóa sản xuất không chỉ giúp nền kinh tế phát triển, mà sự vị kỷ cá nhân trong lao động đã vô hình trung dẫn đến sự phân hóa xã hội, phân hóa giai cấp rõ rệt. Tuy vậy, Adam Smith đã nhận ra những yếu tố này và phân tích chúng bằng thái độ điềm tĩnh, khách quan, không phán xét để từ đó thấy rằng, động lực cá nhân đã thôi thúc con người vươn lên trong lao động, đạt đến sự thịnh vượng (và ngược lại - tụt lại phía sau và trở nên nghèo khó) và đây là một nhu cầu chính yếu, chính đáng của con người chứ không phải ở một giống loài nào khác. Ông đồng thời mổ xẻ rất sâu khái niệm bàn tay vô hình - yếu tố giúp cho sự phân công lao động được luân chuyển và tự điều tiết trong các mô hình xã hội, điều giúp một xã hội trở nên phồn vinh hay lạc hậu. Ông cũng nhấn mạnh, phân công lao động và chuyên môn hóa đã trở thành động lực gia tăng năng suất và tạo ra sự thịnh vượng cho xã hội, còn bàn tay vô hình giúp điều hòa thị trường một cách hợp lý và biến tư lợi của các nhà sản xuất hay cung cấp dịch vụ trở thành phúc lợi cho công chúng.

Qua cuốn sách, ta thấy rằng Smith không đơn thuần là một nhà lý thuyết kinh tế, mà còn là một triết gia có mối quan tâm sâu sắc về bản chất con người và những động lực xã hội với tầm nhìn đi trước hàng thế kỷ, khi các quan điểm mà ông đề cập vẫn được tiếp nhận, tranh luận, và ứng dụng trong quản lý và hoạch định các chính sách kinh tế ngày nay.

Từ Adam Smith nhìn về Đông Á và Việt Nam

Nổi lên như một “ngôi sao sáng chói” của thời kỳ Khai sáng Scotland (thế kỷ XVII-XVIII) giữa các cuộc cách mạng khoa học và công nghiệp như vũ bão, những đóng góp của Adam Smith được xem như kim chỉ nam đối với các quốc gia đang tìm kiếm con đường văn minh, khai sáng lúc bấy giờ. Trong bức tranh kinh tế Đông Á thời điểm đó, Nhật Bản là quốc gia hấp thụ tinh thần của Adam Smith rất sớm và triệt để. Qua những đầu óc lỗi lạc mà đơn cử là Fukuzawa Yukichi (tác giả Khuyến học), Nhật Bản đã dịch và truyền bá các bản dịch Sự phồn vinh của các quốc gia. Các nhà cách tân Nhật Bản thời điểm này xem những tư tưởng về kinh tế của Adam Smith như là ánh sáng, là con đường phát triển cho quốc gia. Tại Trung Quốc, Nghiêm Phục được xem là “ngọn cờ” trong việc dịch và truyền bá tư tưởng Adam Smith trên con đường phát triển kinh tế; đồng thời, tình hình dịch thuật các trước tác của Smith tại quốc gia này cũng vô cùng đa dạng.

Từ câu chuyện truyền bá và học hỏi tinh thần Adam Smith ở nước bạn, các tác giả nhìn nhận việc tiếp thu tư tưởng của Smith ở Việt Nam vẫn còn chậm. Loạt bài viết đã bóc tách và đặt ra hàng loạt những nghiệm suy cho Việt Nam trên con đường phát triển kinh tế phía trước, cũng như nhìn nhận những bài học cũng như thất bại trong quá khứ.

Với những góc nhìn đa chiều, khách quan, thấu đáo, quyển sách Kỷ yếu 300 năm Adam Smith (1723-2023) - Người đặt nền tảng của kinh tế học phồn vinh hứa hẹn sẽ là tác phẩm về kinh tế đáng đọc. Sự đa dạng điểm nhìn cũng như sự chuyên sâu trong lĩnh vực nghiên cứu của các tác giả hứa hẹn sẽ mang đến cho người đọc bức tranh đa chiều, toàn diện về cuộc đời, tư tưởng và những ảnh hưởng sâu rộng của Adam Smith.

PHANBOOK và NXB Đà Nẵng trân trọng giới thiệu cùng độc giả!

- PHANBOOK

***

*Trích dẫn tiêu biểu:

Chúng tôi có thể tự hào nói rằng, giờ đây Việt Nam có một quyển sách về Adam Smith mà chúng tôi, mặc cho các thiếu sót không tránh khỏi, tin rằng sẽ làm hài lòng, gây thú vị, và có thể truyền cảm hứng cho độc giả. Các tư tưởng của ông được trình bày ở đây, mối liên hệ với kinh tế thế giới, và đặc biệt như một hệ quy chiếu để nhìn về Việt Nam. Adam Smith là ánh sáng của khai sáng, không có sự khô khan của lý tính, mà lại đầy ấm áp của tính nhân bản - điều mà ông đã dành trọn cho con người.

- Nhóm chủ biên

***

*Thông tin về các tác giả:

NGUYỄN XUÂN XANH: Tác giả của Einstein, Đại học, Nước Đức thế kỷ XIX; đồng chủ biên các số kỷ yếu Khoa học và Giáo dục đại học; chủ biên dịch nhiều tác phẩm, viết nhiều bài nghiên cứu về văn hóa Nhật Bản, giáo dục đại học Đức, Hoa Kỳ, và con đường vươn lên thành đẳng cấp quốc tế của các quốc gia đang phát triển. Nhận được nhiều giải Sách hay và giải Sách quốc gia.

TRẦN VĂN THỌ: Tiến sĩ Kinh tế, Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Tokyo. Được trao tặng huân chương Thụy bảo Tia Vàng của Chính phủ Nhật Bản. Thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của các Thủ tướng Võ Văn Kiệt và Nguyễn Xuân Phúc. Đã xuất bản nhiều sách về kinh tế tại Nhật và Việt Nam, trong đó có Hồi ức đến tương lai: Suy ngẫm về văn hóa, giáo dục và con đường phát triển Việt Nam (NXB Đà Nẵng và Omega+ phát hành, 2025).

TRẦN QUỐC HÙNG: Nonresident Senior Fellow, Atlantic Council (Mỹ) và Senior Fellow, Policy Center for the New South (Rabat, Morocco); nguyên Executive Managing Director, International Institute of Finance và Deputy Director, International Monetary Fund. Tác giả nhiều sách và bài nghiên cứu về chính trị, kinh tế thế giới như Africa, the New South and Global Governance: Challenges and Opportunities (Policy Center for the New South, Rabat 2025), và Trung Quốc và ASEAN trong hội nhập – Thử thách mới, cơ hội mới (NXB Trẻ, 2003).

NGUYỄN CHÍ HIẾU: Nhà quản lý đại học tại Trường Đại học Văn Lang, nghiên cứu về kinh tế phát triển và chính sách công; trước đó làm nghiên cứu viên ở Trường Chính sách công Lý Quang Diệu; tốt nghiệp Thạc sĩ Chính sách công ở Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore.

NGUYỄN MINH THỌ: Giáo sư danh dự Đại học KU Leuven Bỉ và Giáo sư nghiên cứu tại Trường Đại học Văn Lang. Tiến sĩ Hóa (1980) tại Đại học Louvain, Bỉ, Tiến sĩ khoa học (1985) tại National University of Ireland, và Tiến sĩ Danh dự của Đại học Quy Nhơn và National Taiwan University of Science and Technology (2019). Tác giả sách về Nanoclusters, có chương sách và hơn 800 bài báo nghiên cứu về hóa học. Với khoảng 20.000 trích dẫn, ông nằm trong 1% tác giả có ảnh hưởng trong ngành. Từ 30 năm qua, ông đã và đang đào tạo, xây dựng ngành hóa lượng tử tính toán tại Việt Nam.

***

*Thông tin chi tiết:

*