Bậc thầy văn chương thế giới Isaac Bashevis Singer

Thời Trung cổ dường như lại trở nên sống động trong tác phẩm của Singer, những sự việc hàng ngày đan xen với những điều kỳ diệu, thực tại dệt nên từ những giấc mơ, máu tự thời quá khứ phập phồng đập trong hiện tại. Đây là nơi nghệ thuật tự sự của Singer hoan ca những thắng lợi huy hoàng nhất của mình và trao cho người đọc một trải nghiệm độc đáo sâu xa, làm cho ta đau đớn song cũng kích thích ta và khai sáng cho ta.

Isaac Bashevis Singer được trao giải vì nghệ thuật kể chuyện giàu cảm xúc, bám rễ sâu xa vào các truyền thống văn hóa Ba Lan - Do Thái, khơi dậy những vấn đề muôn thuở. Singer được mệnh danh là người kể chuyện có một không hai, một nghệ sĩ lớn, người có phép lạ.

Tập truyện ngắn Anh bạn của Kafka và các truyện ngắn khác và tiểu thuyết Shosha với các chủ đề về sự trong trắng, tình yêu và sám hối được đánh giá là những tác phẩm giá trị nhất của ông.

Isaac Bashevic Singer, tên thật là Isek-Hers Singer, sinh ra trong gia đình có 4 người con ở một làng nhỏ ngoại ô Warszawa. Cha ông là người sùng tín Do Thái giáo thần bí, mẹ ở nhà làm nội trợ.

Từ bé Singer thường được cha mẹ kể cho nghe những câu chuyện cổ tích tuyệt đẹp về thần tiên, ma quỷ. Năm Singer lên 4 tuổi, gia đình chuyển về Warszawa. Từ khi vào học ở trơờng dòng, ông bắt đầu say mê đọc các sách chính trị, kinh tế và văn học cổ điển Nga thế kỉ XIX. Năm 13 tuổi, I. Singer theo mẹ về quê ngoại ở miền Đông Ba Lan, nơi phong cảnh thiên nhiên cũng như cuộc sống con người vẫn còn giữ được khá đầy đủ những nét cổ xưa của thời Trung Cổ.

Năm 1923 Singer quay về Warszawa làm người chữa bản in cho tạp chí Trang văn học (Literarische Bletter). Thời gian này ông nghiên cứu triết học, ngôn ngữ, tâm lí học, các môn khoa học tự nhiên và bắt đầu thử viết văn. Năm 1927 tạp chí Literarische Bletter đăng 2 truyện ngắn đầu tay Tuổi già và Người đàn bà của ông, những năm sau đó ông tiếp tục viết truyện ngắn, dịch các tiểu thuyết hình sự Đức và tác phẩm của K. Hamsun, T. Mann.

Tiểu thuyết đầu tay Quỷ Sa tăng ở Goray của Singer đăng tải trên một tạp chí trong suốt năm 1934, in thành sách năm 1943, được các nhà phê bình đánh giá cao. Khi đảng Quốc xã lên nắm quyền ở Đức, Singer sang Mỹ định cư. Singer bắt đầu nổi tiếng khi tiểu thuyết Gia đình Mushkat (1945-1948) được dịch sang tiếng Anh (1950). Sau khi tờ tạp chí Partisan Review đăng truyện dài Gimpel dại dột qua bản dịch của S. Bellow thì Singer chính thức được thừa nhận.

Gimpel là một nông dân quái gở và dại dột, cả tin và luôn bị những người hàng xóm lừa bịp. Tuy vậy, cuối cùng Gimpel cũng đã rút ra được điều kết luận rất chân tình: "Không nghi ngờ một điều rằng thế giới của ta là cõi mộng nhưng để đến cõi mộng này ta phải đi qua đời thực". Tiểu thuyết tình yêu Kẻ nô lệ (1962) kể về đời sống của người Do Thái ở Ba Lan thời trung cổ trở thành sách best-seller của ông.

Năm 1964, Singer được bầu làm thành viên danh dự của Viện Hàn lâm Văn học Nghệ thuật Quốc gia Mỹ. 5 năm sau ông nhận giải thưởng Quốc gia nhờ cuốn hồi kí viết cho trẻ em Ngày hạnh phúc: những câu chuyện về cậu bé lớn lên ở Warszawa. Singer nói ông viết cho trẻ em bởi vì "Con trẻ hãy còn tin vào Thượng Đế và gia đình, thiên thần và quỷ sứ, phù thủy và yêu tinh...".

Trong Diễn từ nhận giải Nobel (năm 1978), Singer coi việc tặng giải cho ông là "sự thừa nhận đối với ngôn ngữ Yiddish - thứ ngôn ngữ của lưu đày, không đất đai, không biên thùy, không chính quyền nào ủng hộ, một ngôn ngữ không có từ nào để nói về vũ khí, vũ trang, tập quân sự, thuật chiến tranh, cái ngôn ngữ bị khinh rẻ bởi cả những người không phải Do Thái lẫn những người Do Thái đã thoát khỏi gông xiềng...". Các nhà phê bình có những đánh giá khác nhau về Singer, nhưng ông được coi là một người kể chuyện tài hoa, hấp dẫn.

Về tác giả

* Nhà văn Mỹ gốc Do Thái Ba Lan (viết bằng tiếng Yiddish)

* Nơi sinh: Radzymin, Ba Lan (Đế chế Nga)

* Nơi mất: Surfride, Florida, Mỹ.

* Giải Nobel Văn học 1978

Tác phẩm

- Tuổi già (Oyf der elter, 1927), truyện ngắn.

- Người đàn bà (Vayber, 1927), truyện ngắn.

- Quỷ sa tăng ở Goray (Der soten in Goray, 1943), tiểu thuyết.

- Chúa Cứu Thế lầm lỗi (Messiah the sinner, 1937) tiểu thuyết.

- Gia đình Mushkat (Di familye Mushkat, 1950), tiểu thuyết.

- Trang viên (The manor, 1967), tiểu thuyết.

- Điền trang (The estate, 1969), tiểu thuyết.

- Gimpel dại dột (Gimpel the fool, 1953), truyện.

- Thầy phù thủy ở Lublin (Der kunsmakher fun Lublin, 1961), tiểu thuyết.

- Spinoza nơi phố chợ (Der Spinozisti dertsey lung, 1961), tập truyện ngắn [The Spinoza of market street].

- Kẻ nô lệ (Knekht, 1962) tiểu thuyết tình yêu.

- Anh bạn của Kafka và những câu chuyện khác (A friend of Kafka and other stories, 1970), tập truyện ngắn.

- Shosha, (1978) tiểu thuyết.

- Ngày hạnh phúc: những câu chuyện về cậu bé lớn lên ở Warszawa (Day of pleasure: stories of a boy growing up in Warszawa, 1969), hồi kí.

- Cậu bé đi tìm Chúa: thuyết huyền nhiệm trong ánh sáng riêng (A little boy in search of God: mysticism in a personal light, 1976), hồi kí.

- Chàng trai trẻ đi tìm tình yêu (A young man in search of love, 1978), hồi kí.

- Lạc lối ở nước Mỹ (Lost in America, 1981) hồi kí.

- Truyện dành cho thiếu nhi (Stories for children, 1986).

- Vì sao Nô-ê chọn bồ câu (Why Noah chose the dove, 1974), truyện thiếu nhi.

- Tình già (Old love, 1979), tập truyện ngắn.

Theo Trần Tiễn Cao Đăng - Vietnamnet